KONYA’DA TRAFİĞİ RAHATLATACAK ÖRNEK PROJE!
Konya'da Yapay Zeka Dönemi: 14 Kritik Kavşakta Trafik Yoğunluğu ve Emisyon Tarih Oluyor
Konya Büyükşehir Belediyesi, Avrupa Birliği desteğiyle hayata geçirdiği "Sürdürülebilir ve Dirençli Şehirler için Akıllı Kavşak Tasarımı" projesiyle trafik yoğunluğunu yapay zeka ile yönetmeye hazırlanıyor. Şehir merkezindeki 14 kritik noktada uygulanacak modern sistemle, hem araçların bekleme süreleri kısalacak hem de hava kalitesinde gözle görülür bir iyileşme sağlanacak.
Konya, "Akıllı Şehir" vizyonu doğrultusunda ulaşım altyapısını dijital bir devrimle taçlandırıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde, Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen yeni proje, şehir içi trafiğin en yoğun olduğu kavşakları yapay zekanın yönetimine bırakıyor. Avrupa Birliği (AB) finansmanıyla desteklenen bu hamle, sadece bir trafik düzenlemesi değil, aynı zamanda şehrin karbon ayak izini silmeye yönelik dev bir çevre projesi olma özelliği taşıyor.
Yüzde 90’ı AB Hibesiyle Karşılanıyor: Yeşil Mutabakat ile Tam Uyum
Uluslararası iş birliklerinin şehirlerin geleceğini şekillendirmedeki önemine değinen Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, projenin finansal ve stratejik boyutuna dikkat çekti. Toplam 494 bin 260 avro bütçeye sahip olan çalışmanın %90 gibi büyük bir oranı, Avrupa Birliği’nin IPA III (AB-Türkiye İklim Değişikliği Hibe Programı) kapsamında karşılanıyor.
24 Aralık 2025 tarihinde imzalanan hibe sözleşmesiyle resmiyet kazanan proje, 12 aylık bir uygulama takvimine sahip. Başkan Altay, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şunları kaydetti:
"Bu proje, Konya’mızın uluslararası ölçekte çevreci ve yenilikçi şehirler arasında yer aldığının en somut göstergesidir. Türkiye’nin Ulusal İklim Değişikliği Stratejisi ve Yeşil Mutabakat Eylem Planı ile tam uyum içinde hareket ediyoruz. Amacımız, Konya’yı sadece bugünün değil, geleceğin de en yaşanabilir şehirlerinden biri haline getirmektir."
Yapay Zeka ve 360 Derece Kameralar Devrede
Proje kapsamında Selçuklu, Karatay ve Meram ilçelerinde belirlenen 14 stratejik kavşak, teknolojik bir dönüşümden geçecek. Geleneksel "sabit döngülü" sinyalizasyon sistemleri rafa kalkarken, yerini trafiğin nabzını anlık olarak tutan akıllı algoritmalar alacak.
Kavşaklara yerleştirilecek olan 360 derece balıkgözü kameralar ve yüksek çözünürlüklü araç algılama sistemleri, trafik akışını saniye saniye analiz edecek. Eğer bir yönde araç yoğunluğu azsa, sistem bunu fark ederek bekleme süresini kısaltacak ve yoğun olan yöne öncelik verecek. Bu "gerçek zamanlı yönetim" sayesinde rölantide bekleyen araçların neden olduğu emisyonların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ayrıca, projenin çevresel çıktılarını bilimsel verilerle ölçmek amacıyla, güneş enerjisiyle çalışan çevresel izleme istasyonları da sahaya iniyor. Bu istasyonlar; karbonmonoksit (CO), karbondioksit (CO₂), gürültü ve partikül madde gibi kritik parametreleri sürekli takip ederek, sistemin hava kalitesine olan katkısını raporlayacak.
Pilot Uygulama Başarıyla Sonuçlandı: Bekleme Süresinde %44 Azalma
Konya'nın bu geniş çaplı yaygınlaştırma kararı, tesadüfi bir stratejiye değil, başarıyla tamamlanmış bir pilot çalışmaya dayanıyor. Daha önce İhsaniye Kavşağı’nda denenen akıllı sistem, şaşırtıcı sonuçlar ortaya koymuştu. Pilot uygulama verilerine göre, araçların bekleme sürelerinde %44 oranında devasa bir azalma kaydedilirken, sadece bu kavşakta günlük 1,72 ton karbondioksit tasarrufu sağlandı.
Yeni genişleme hamlesiyle birlikte hedefler daha da büyütüldü. Şehir genelinde toplam sera gazı emisyonlarında %25, araç bekleme sürelerinde ise ortalama %30 oranında bir düşüş öngörülüyor. Konya Büyükşehir Belediyesi’nin 2022 Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı (SECAP) verileri, şehirdeki emisyonların %27’sinin ulaşım kaynaklı olduğunu gösteriyor. Bu proje, tam da bu yaraya parmak basarak ulaşım kaynaklı kirliliği minimize etmeyi amaçlıyor.
Günlük 450 Bin Kişiye Doğrudan Dokunacak
Projenin sosyal boyutu da teknik kapasitesi kadar güçlü. Şehir merkezindeki bu 14 kritik kavşağı her gün yaklaşık 450 bin kişi kullanıyor. Bu, Konya nüfusunun önemli bir kısmının her gün daha az trafik stresi yaşayacağı ve daha temiz bir hava soluyacağı anlamına geliyor.